Μέ μεγάλη χαρά καί συγκίνηση ἀξιωθήκαμε, κατόπιν τῆς εὐγενοῦς προσκλήσεως τοῦ Μητροπολίτου Σηλύμνου (Σλίβεν) κ.κ. Ἀρσενίου, νά παραστοῦμε στίς ἐκδηλώσεις γιά τήν συμπλήρωση 120 ἐτῶν ἀπό τόν ἐμπρησμό τῆς ἱστορικῆς πόλης τῆς Ἀγχιάλου (Πομόριε) τήν 30ή Ἰουλίου 1906.
Εἶναι γνωστό ὅτι ἡ 30ή Ἰουλίου τοῦ 1906 ἀποτελεῖ μία τραγική ἡμέρα γιά τούς Ἕλληνες τῆς περιοχῆς τῆς παλαιᾶς Ἀγχιάλου, μέ τόν ἐμπρησμό τῶν κατοικιῶν καί καταστημάτων τους. Ἡ καταστροφή ὑπῆρξε σχεδόν ὁλοκληρωτική: πολλοί κάτοικοι, κυρίως γυναικόπαιδα, ἔχασαν την ζωή τους, ἐνῶ 1.000 σπίτια, 200 καταστήματα, ἡ Μητρόπολη, ἡ Βιβλιοθήκη καί δύο σχολεῖα κάηκαν. Τά γεγονότα ὀφείλονται στόν φανατισμό καί τό πνεῦμα τοῦ ἐθνικισμοῦ πού ἔχουν τίς ρίζες τους στίς γενικότερες ἐκκλησιαστικές καί πολιτικές συνθῆκες στήν εὐρύτερη περιοχή ἤδη ἀπό τά τέλη τοῦ 19ου αἰ. Ὁπωσδήποτε πάντως ἡ ἐπακολουθήσασα προσφυγοποίηση τῶν Ἑλλήνων μετέβαλε τήν ἀνθρωπογεωγραφία τῆς περιοχῆς.
Ὕστερα ἀπό τά τραγικά αὐτά γεγονότα, οἱ πρόσφυγες, ἐγκαταλείποντας τίς ἀπό αἰώνων προγονικές τους ἑστίες, κατέφυγαν στόν ἑλλαδικό χῶρο καί δημιούργησαν τρεῖς οἰκισμούς, τούς δύο πρώτους λίγα χιλιόμετρα ἔξω ἀπό τήν πόλη τοῦ Βόλου –ὅπου καί ἡ ἕδρα τῆς Μητροπόλεώς μας–, πού ἐπονομάστηκαν ὁ μέν ἕνας «Νέα Ἀγχίαλος» ὁ δε ἄλλος Εὐξεινούπολις, ἀλλά ἀργότερα καί ἕναν τρίτο οἰκισμό, λίγα χιλιόμετρα ἔξω ἀπό τήν πόλη τῆς Θεσσαλονίκης, πού ἐπονομάστηκε ἐπίσης «Ἀγχίαλος», καί ὁ ὁποῖος σήμερα ἀνήκει στόν Δῆμο Χαλκηδόνος, ἐνῶ βρίσκεται κοντά στά νότια ὅρια τῆς Περιφέρειας τοῦ Κιλκίς. Στούς νέους οἰκισμούς πού συγκρότησαν, μετέφεραν καί διατήρησαν τίς παραδόσεις τους καί μεταξύ ἄλλων τήν ἀμπελουργική παράδοση τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας καί τῆς παλαιᾶς Ἀγχιάλου. Αὐτό ἔχει μία ἰδιαίτερη σημασία γιά τούς λαούς μας: Ὅπως ὡς ὁμόδοξοι κοινωνοῦμε τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ, μέ τά ὑλικά τοῦ κρασιοῦ καί τοῦ ψωμιοῦ, πίνουμε καί τό ἴδιο ἀγχιαλίτικο κρασί στίς χαρές τῆς ζωῆς μας.
Ἐπευλογοῦμε καί χαιρετίζουμε τίς ἐργασίες τῆς σημερινῆς συνάντησης-συζήτησης πάνω στό ἱστορικό αὐτό γεγονός τῆς 30ῆς Ἰουλίου τοῦ 1906, ἐργασίες που διεξάγονται στήν Δημοτική Πινακοθήκη «Ντέτσκο Στόεφ» τοῦ Πομορίου. Θα παρακολουθήσουμε μέ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον τίς εἰσηγήσεις τῶν κ.κ. Καθηγητῶν, Ρούμεν Ἀβράμωφ καί Στεφάν Ντέτσεφ, πού θά παρουσιάσουν τά αἴτια καί τίς συνέπειες τῶν τραγικῶν γεγονότων τῆς καταστροφῆς τοῦ Πομορίου, τῆς παλαιᾶς Ἀγχιάλου, ἀλλά καί τήν σημασία τους γιά τήν τύχη τῶν Βουλγάρων καί τῶν Ἑλλήνων τῆς μαρτυρικῆς αὐτῆς πόλης.
Μέ τήν σημερινή ἐκδήλωση τιμᾶται καί διατηρεῖται ἡ ἱστορική μνήμη ἀλλά καί τό πνεῦμα ἀλληλοκατανόησης καί ἀμοιβαίου σεβασμοῦ. Καί γι’ αὐτό εἴμαστε ἰδιαίτερα εὐγνώμονες σέ ὅσους εἶχαν τήν σχετική πρωτοβουλία. Μόνον ἡ εἰρήνη, ἡ συγχώρηση καί ἡ ἑνότητα τῶν λαῶν ἀποτελοῦν παράγοντες προόδου και εἰρηνικῆς συνύπαρξης.
Εὐχόμαστε ὁλόψυχα καλή ἐπιτυχία!
